SAMSUN’DAKİ ÇANLAR KİMİN İÇİN ÇALIYORDU?

05.01.2018 10:39 Tüm Yazıları

Kitabın adını John Donne’un bir vaazından alan Ernest Hemingway’ın dünyayı sarsan filmlere, tiyatrolara, şarkılara konu olan ünlü romanı İspanya İç Savaşı'nda bir köprüyü uçurmak için görevlendirilen bir gerilla grubunun dört günlük hikâyesini anlatıyor.

Dağda ölümle yaşam, cesaretle korku, çaresizlikle umut kol koladır.

Faşizme karşı birleşen köylüler, çingeneler, öğretmenler kendilerinden çok güçlü bir orduya karşı inançla, umutla savaşırlar. Kahramanlık, savaş, mücadele. Ve aşk.

Eskiden kiliselerdeki çanlar vaftiz, ölüm, nikah gibi törenlerin yanı sıra savaşta zafer kazanmak gibi önemli olayların duyurulmasında da kullanılıyordu.

Mustafa Kemal Atatürk 19 Mayıs 1919'da Ulusal Kurtuluş Savaşı’nı başlatmak için Bandırma Vapuru'yla Samsun'a gelişinin ardından Amasya'ya gitmişti.

Gidişinde kullandığı 98 kilometrelik “Kurtuluş Yolu”na fırtına, sis ve tipi sebebiyle güzergâhını kaybetme riski olan yaya ve taşıtlara o zamanlar güzergâh göstermek amacıyla sesli uyarıcı yol gösterici olarak kullanılan çanlar konulmuş.

Atatürk’ün Samsun’dan Amasya’ya gidişinde kullandığı Kurtuluş Yolu üzerine konulan “Yol Gösterici Çanlar” 99 yıl öncesini yeniden yaşatıyor.

Çanlar, İspanya İç Savaşı’nda savaşta zafer kazanmak gibi önemli olayların duyurulmasında kullanılıyordu.

Türkiye’de ise 99 yıl önce Ulusal Kurtuluş Savaşı’nı başlatmak için Samsun’dan yola çıkan Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarına fırtınalı ve sisli havalarda “yol gösterici” görevi görüyordu.

Atatürk'ün kullandığı tarihi Kurtuluş Yolu'nun tarih turizmine kazandırılması hedeflenirken, güzergahtaki tarihi yapıların restorasyonu, kağnı arabalarının konulması, yol gösterici çanların yerleştirilmesini içeren çalışmalar ise tüm hızıyla sürüyor.

1919 da büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’ün Mıntıka Palas'ta kaldıktan sonra 25 Mayıs'ta Havza'ya vardığı süre içerisinde yaşadığı sıkıntılı ve zorlu yolculuktaki bu güzergah 99 yıl sonra TBMM ve Anıtkabir kütüphanesinden alınan bilgi, belge ve fotoğraflarla yolun tarihi değeri yeniden anlatılıyor.